نشریه معرفت - موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره) - الصفحة ٥ - پيش گيرى و درمان اختلالات روانى بر اساس نظام روابط چهارسويه و با نگرش به حديث جنود عقل و جهل

سال بيست و سوم ـ شماره ٢٠٥ -دي ١٣٩٣

معصومه سادات رهنمايى[١]

سيدعلى محمد موسوى[٢]

محمدرضا جلالى[٣]

بروز و ظهور بسيارى از اختلالات روانى ناشى از نابسامانى هاى فكرى و رفتارى در عملكرد شخص در روابط چهارسويه است. از طرفى، با مراجعه به حديث مشهور جنود عقل و جهل، درمى يابيم ويژگى هايى كه اين حديث براى عقل و عقلانى زيستن از يك سو و براى جهل و جاهلانه زيستن از سوى ديگر، بيان داشته است نقطه عطفى در سامان دهى روابط چهارسويه و مبارزه با عوامل و عناصر نابسامانى در روابط مزبور به شمار مى رود. اين مقاله بر آن است تا با روش اسنادى و با روشى توصيفى ـ تحليلى، ضمن مراجعه به منابع دينى و متون روان شناختى و نگرشى به حديث «جنود عقل و جهل»، نقش صفات و ويژگى هاى عقلانيت در تنظيم و سامان دهى روابط چهارسويه، همچنين نقش صفات و ويژگى هاى جهالت در نابهنجارسازى روابط چهارسويه و راه هاى برون رفت و فروكاستن از اين نابهنجارى ها را مورد تجزيه و تحليل قرار دهد. نتايج حاكى از آن است كه هر شخصى براى سامان دهى زندگى خود، نيازمند برقرارى ارتباط مناسب و سالم با خدا، ديگران، محيط و خويشتن است. همچنين روشن شد اختلالات روانى در اكثر موارد ناشى از ناكارآمدى و نارسايى در روابط چهارگانه انسان است. بنابراين، هرقدر روابط انسان نظام مندتر و سامان يافته تر باشد، مسير رهايى و برون رفت وى از اختلال هاى روانى روشن تر و هموارتر خواهد بود.

كليدواژه ها: اختلال روانى، عقل، جهل، نظام روابط چهارسويه، پيش گيرى، درمان.